Στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία

 

(Απόσπασμα από ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΟΣΥΝΗΣ του Κώστα Προκόβα, έκδοση Συλ Λιβ Θεσ/νίκης)

Στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία, του Άγιου-Λιά, το εκκλησάκι βρίσκεται στο ύψωμα-πρόχωμα που δεσπόζει πάνω από το χωριό και είναι η φυσική του οχύρωση στους επιθετικούς βοριάδες. Απ’ εκεί κατεβαίνουν οι μαντατοφόροι άνεμοι, οι ταξιδευτές, που γνωρίζουν από πρώτο χέρι όλα τα συμβαίνοντα. Ο Ήλιος και αυτοί μόνο τα βλέπουν και τα ακούν όλα. Από το παλιό μοναστήρι σώζονται λίγα μόνον ερείπια. Το ταπεινό και πολύπαθο εκκλησάκι το διαγούμισαν οι άνεμοι και οι καιροί. Μια επιγραφή του 1614 σε φορητή εικόνα του Προφήτη οδηγεί στο «έτος κτίσεως». Μάλλον είναι παλαιότερο. Το μαρτυρούν τα όστρακα του 14ου και 15ου αιώνα που βρέθηκαν εκεί. Και το μοναστήρι αυτό ζητάει τον ειδικό επιστήμονα. Σκάβοντας βαθιά στα θεμέλιά του θα βρει τα χρόνια του και την αλήθεια του. Όλο το χωριό ανηφορίζει στο πανηγύρι του. Κακοτράχαλος τότε ο ανήφορος και ο μουλαρόδρομυς στενός και απότομος. Με τα πόδια έφταναν εκεί ψηλά στον Αϊ-Λιά, πιο πριν είχαν φτάσει με την καρδιά τους. Οι προσκυνητές είναι πολλοί και έρχονται από παντού. Το πανηγύρι αυτό του Προφήτη Ηλία άρχισε στα 1860, πιο πριν ήταν μόνο θρησκευτική γιορτή. Ήταν το πανηγύρι των ξενιτεμένων παιδιών του Λιβαδίου που για το μεροκάματο είχαν παγιδευτεί στη συμβατική ζωή των πόλεων. Το προσδοκούσαν και ετοιμάζονταν από καιρό για τη μέρα εκείνη. Το αντάμωμα φίλων και συγγενών που η ανάγκη και οι καταστάσεις τους απομάκρυναν από το χωριό τους είχε πολλές εκλεκτές συγκινήσεις. Επέστρεφαν στους τόπους της δουλειάς τους με άλλο κουράγιο και καλές ελπίδες.

Στήνονται τα τσαρδάκια και τα υπαίθρια ζαχαροπλαστεία, οι πάγκοι των μικροπωλητών. Οι οικογενειακές παρέες και οι φιλικές συντροφιές ξεφαντώνουν. Τα ψητά και τα τσίπουρα προσφέρονται πλουσιοπάροχα. Το απόγευμα οι χαροκόποι κατηφόριζαν με τα σύμβολα της ημέρας, την εικόνα του Προφήτη μπροστά με τους ιερείς και τις γυμνές σούβλες των ψητών υψωμένες έχοντας στην κορυφή σαν τρόπαιο τα κεφάλια των αρνιών στεφανωμένα με φτέρη. Σε κάθε σχεδόν στροφή γίνεται και μια μικρή λιτανεία και «τα Κύριε ελέησον» ακούγονται ως τον Όλυμπο. Μια καμπάνα κάτω στο χωριό την ώρα του Εσπερινού έβαφε τον ουρανό με λουλάκι. Κάποιοι ενθουσιώδεις και ακούραστοι χαροκόποι, που το τσίπουρο όλης της μέρας τους είχε φέρει στα μεγάλα κέφια, συνέχιζαν το γλέντι στην πλατεία. Προηγούνταν η δημοπρασία και γίνονταν τα τάματα για την εικόνα του Προφήτη. Μαζί με τα όργανα και με το σακάκι να κρέμεται από τον αριστερό τους ώμο περνούν από τα συγγενικά και τα φιλικά τους σπίτια. Βγαίνουν οι νοικοκυρές και οι κοπέλες με τον δίσκο, τους μεζέδες και το τσίπουρο να τους κεράσουν. Οι ευχές και οι συγκινήσεις δεν έχουν τελειωμό.

Οι φωτογραφίες είναι απότο αρχείο της εφημερίδας ΛΙΒΑΔΙ ΟΛΥΜΠΟΥ